De spin-off van Hans Theys
‘The Moss Gathering Tumbleweed Experience’ in NICC en ‘Small Stuff Three’ in Teirlinckhuis en co


Een tien maanden durende, groeiende en veranderlijke tentoonstelling in het NICC in Antwerpen, en een driedelige tentoonstelling in en rond Beersel waar een vijftigtal kunstenaars een werk, een vlek, een brief, een beeld hebben geconcipieerd naar aanleiding van de nieuwe openluchtsculptuur van Bernd Lohaus in het Frankveldpark. Dat is wat de curator, auteur en onderzoeker Hans Theys momenteel op een zeer eigenzinnige manier heeft geassembleerd. Een kogelregen aan namen, maar geen overkill aan beelden noch een rommelige cluster van ontmoetingen tussen verschillende kunstenaars. Geen visuele aanstellerij of een overbodige drang om te categoriseren. Theys kent de wetten van het componeren en heeft begrepen dat een curator een goede dirigent moet zijn.


Een tentoonstelling maken is niet alleen de werken an sich tonen. Het is vandaag ook componeren, assembleren, ritmes monteren en ervaringen in de ruimte creëren. Het is een handeling die verbanden legt, verrassende wendingen genereert, het werk in een ander daglicht kan plaatsen. Het is jongleren, orkestreren.
Zodra we in het NICC Hans Theys’ tentoonstelling met de lange en veelbetekende naam ‘The Moss Gathering Tumbleweed Experience’ – net zoals Theys geen schrik heeft om veel namen te tonen, schuwt hij uitgesponnen titels niet – staan, valt ons op hoe Theys aan de hand van de verschillende werken van de verscheidene kunstenaars erin geslaagd is om één overkoepelend werk tot stand te brengen. De tentoonstelling is op een subtiele en onnadrukkelijke manier, ook zijn ruimtelijk kunstwerk geworden, en daar slagen niet veel curatoren in.

Beweeglijkheid

Theys benut de hele ruimte en hangt het werk niet droog en troosteloos communicatieloos naast elkaar. Hij schept structuren aan de hand van vormen, kleuren en texturen zodat er een veelgelaagdheid ontstaat. Videobeelden, figuratie en abstracten fungeren en opereren samen. Zo dialogeert Danny Devos’ ‘ErdEcke’, dat bestaat uit goudkleurig schelpenzand dat afkomstig is van een strand onder Antwerpen, probleemloos met Ann Veronica Janssens’ opgerolde strook geperforeerd brons, een minimalistische sculptuur gemaakt van het overschot van de productie van bronzen muntstukken. Of de zo typisch roze polyestersculptuur van Nadia Naveau met Devos’ uit 1989 daterende werk ‘Black Dahlia’ – geconcipieerd vóór de film! – waarop twee verroeste messen vóór het omlijste gezicht van de afgebeelde dame in kwestie hangen. Of Tim Segers’ groengeknoopte nettensculptuur van donkergroen touw met de twee broze beelden van Wouter Bolangier vervaardigd uit Tsjechisch glas. Het is maar een greep uit het aanbod, dat je bij elke nieuwe oogopslag weer andere verbanden laat ontdekken.
Maar Theys beschouwt zijn expositie niet als af (zie hiervoor ook het artikel dat hij schreef in <H>ART 19). Hij wil ze laten groeien, metamorfoseren, andere gedaantes doen aannemen in en naargelang de tijd. Als een kameleon. Gedurende de resterende maanden zal deze tentoonstelling dan ook als een organisch lichaam onderhevig zijn aan ruimtelijke veranderingen nadat onder andere de alom gevierde Fred Bervoets, Damien De Lepeleire en Walter Swennen een interactie hebben gedaan. Het is niet toevallig dat een ‘tumbleweed’ een amarant is, een plantje dat kiemt, groeit, uitbloeit, en tevens in de literatuur een zinnebeeld is van onsterfelijkheid.

Staalkaart

Zeven jaar na de eerste twee edities van Small Stuff palmt Hans Theys het Herman Teirlinckhuis opnieuw in om er zijn derde editie te tonen. Hij vroeg een vijftigtal jonge kunstenaars die tot de nieuwe hedendaagse Belgische generatie behoren en hoofdzakelijk uit de Antwerpse contreien afstammen, om er elk een werk te maken als ‘antwoord’ op Bernd Lohaus’ openluchtsculptuur. Lohaus installeerde immers in het Frankveldpark de sculptuur ‘Frankenstein’ die er in al haar intimiteit het landschap breekt, doorsnijdt en beter tot zijn recht laat komen.
Kati Heck plaatste in de tuin van het Teirlinckhuis twee reusachtige polyesterworsten, die je automatisch met een bierfeest associeert. Een bruine ligt in tweeën gesneden en met een weggerold oog in het gras, de tweede hangt aan een lichtblauw touw in de lucht. De performancekunstenaar Lieven Segers besloot om met de intervallen van een bepaalde tijd brieven op te sturen naar de grasbeeldhouwer Kris Vanhemelrijck die bezield het Teirlinckhuis openhoudt. Vanhemelrijck integreert de opgestuurde brieven in de tentoonstelling. Freek Wambacq exposeert rode appels met gegraveerde tekeningen op van gebouwen die hij aantrof in een Siciliaanse stad. De tekeningen veranderen naargelang de appels op het ritme van de tijd beginnen te rimpelen en te rotten. Van Tom Liekens en Nick Andrews zijn er kleine tekeningen te zien, hun zo eigen. Lode Geens maakte op de grond een minitapijt van speelgoed dat alle kleuren van de regenboog bevat, Tamara Van San verrast met haar snoepgoedachtige sculptuur waarrond allemaal bolletjes van zilverpapier liggen, van Ilke De Vries is er een prachtige videofilm te zien die uit niets meer bestaat dan twee lege bewegende en piepende schommels, enzovoort, enzovoort... Het is te veel om allemaal op te noemen, maar wanneer we in het Teirlinckhuis ronddwalen, krijgen we een voortreffelijk beeld van waar de nieuwe garde mee bezig is. De geest is kleurrijker dan de generatie grijze schilders en minder strak dan bijvoorbeeld Joëlle Tuerlinckx en haar tijdgenoten.

Felix De Boeckmuseum

Ook in het Museum Felix De Boeck werd er te midden van de zalen met het werk van deze schilder-boer (1898–1995) een zaal gereserveerd voor wat er aan hedendaagsheid op eigen bodem leeft – een verleidingsmanoeuvre om volk naar het museum te lokken. Daarvoor selecteerde Theys vooral geen jonge ‘namen’. Van de Brusselse schilder Damien De Lepeleire is er het monumentale ‘Sunshine Moonlight Goodtimes Boogie’ te zien, een werk waarbij de variaties van vormen iets onthullen over de vorm zelf. Schijnbaar naïef maar groots variërend. Guy Rombouts legde een vis van confetti op de grond. Van Kris Vanhemelrijck zijn er twee schilderijen te zien: een schilderij van een sculptuur van een hond die zit voor een opengeslagen boek. Het is een geschilderde weergave van een beeld dat hij vond op de eerste foto’s van het pas geopende graf van Toetanchamon. Daarnaast toont Vanhemelrijck een kleurrijk doek, een reisimpressie van zijn bezoek aan Mexico, waarop we de leider van de Zapatistenbeweging Marcos, getooid met bivakmuts, ontwaren en de zo typische ster van het Zapatistisch Nationaal Bevrijdingsleger.


Inge Braeckman


‘Small Stuff Three’, tot 30 oktober in het Herman Teirlinckhuis, Uwenberg 14, 1650 Beersel. Open do-ma, 11 tot 12.30 u en van 14 tot 17 u.
‘Small Stuff Three’, tot 7 oktober in Museum Felix De Boeck, Kuikenstraat 6, 1620 Drogenbos. Open do-zo, 10.30 tot 18.30 u.
‘Small Stuff Three’, tot 31 december in Frankveld, kruispunt Ukkelsesteenweg en Dachelenbergstraat, 1650 Beersel. Open van zonsopgang tot zonsondergang.
‘The Moss Gathering Tumbleweed Experience’, tot 31 december in NICC, Museumstraat 35/37, 2000 Antwerpen. Open ma-vrij, 10 tot 18 u. www.nicc.be